De volgende plannen jullie weer te verlaten zullen nog wel even duren dus dacht laat ik eens een extra lang verhaal maken.. Ben inmiddels al weer 1.5 maand in Nederland maar had beloofd mn verhaal af te schrijven. Bij deze.

De kinderen en de reizen van het prachtige noorden :)

Wat gaan 2 weken snel voorbij als je het onwijs naar je zin hebt.. De maandag nadat ik mn blog geschreven heb ben ik terug naar het weeshuis gegaan en een van de kinderen deed de poort open, en gelijk weer dicht. Hij riep: ‘Je weet toch dat we jullie geweigerd hebben!?’ Dat waren niet echt zijn woorden, maar die van de zuster weet ik. Ik vroeg hem of hij Jocelyne, ‘de’ , wilde halen omdat ik graag even met haar wilde praten. Dat wilde hij wel.. Ik heb 10 minuten aan de poort gewacht en niemand is gekomen. Dat vond ik antwoord genoeg en heb dus niet nog een keer aangebeld ofzo.. Het antwoord was ‘nee’ en bleef ‘nee’.. Helaas. Had dus de middag vrij en heb een stukje door Porto-Novo gelopen en op de markt wat dingen gekocht, zoals een stuk stof voor een jurk. Ben vervolgens naar de kleermaakster gegaan, die mij direct herkende: Hey, yovo-lydvine’s friend! Ze is Ghanese en spreekt geen Frans maar wel Goun en Engels dus ik communiceer in het Engels met haar. Ze was blij verrast dat ik er weer was en heeft opnieuw mn maten opgenomen omdat ik iets was afgevallen daar en in Nederland de pondjes er gewoon weer aan waren gekomen, dacht ik. Moment of truth, mn maten waren allemaal exact hetzelfde als de vorige keer, in december, dat ze mat. Ze had mij opgeschreven als yovo-lydvine’s friend, omdat ze mn naam de vorige keer niet had onthouden. Ik heb nu een nieuwe pagina in haar matenboekje met mn eigen naam haha.

Dinsdag wilde ik even kijken of er al weer internet was, in bijna heel het zuiden was al sinds zaterdag geen internet omdat er overal weer kabels waren gestolen.. De maandag dat ik wel internet had was met een usb stick van iemand die het netwerk had wat het toevallig even wel deed maar dat was ook snel voorbij, want de zaterdag dat ik weg ging, meer dan 2 weken later dus, was er nog nergens internet. Als ik ging kijken bij mn vaste internetcafé zette de eigenaar altijd een stoeltje buiten voor mij zodat ik kon wachten als ik wilde, heel lief. Het gebeurt wel vaker dat er ineens weken geen internet is en dan heeft die man geen inkomen de hele tijd en hij moet wel z’n vaste lasten betalen.. Hij vertelde zn verhaal en hij deed niet zielig, maar had toch medelijden met hem. Ik had dropjes mee eigenlijk voor mezelf, maar heb hem maar het zakje gegeven en hij vond ze zowaar lekker haha. Toen ik zei dat hij ze allemaal mocht houden vond hij het een enorme ‘eer’ dat hij mijn Nederlandse dropjes op mocht eten, en hij heeft ze weer gedeeld met de mensen die in het internetcafé kwamen om te kijken of er al verbinding was.

Ik liep lichtelijk doelloos door de stad toen ik een voodoo-tentje zag. Het leek op de marché de feticheurs die ik in Togo gezien had, qua dierenhoofden enzo. Ik vroeg of ik er een foto van mocht maken en dat vonden ze goed. Sterker nog, ze vroegen of ik dichterbij wilde komen kijken. Okee :) Er waren 3 mannen die daar werkten die me vanalles uitlegden. Zoals dat ze muizen levend roosteren en van het as een sapje maken en die aan vrouwen geven die zwanger willen worden. ’Maar de vrouw heeft dan nog wel een man nodig.’ Joh. Er waren slagen in een pot, die er al 7 jaar inzaten. Dood, gemengd met alcohol. Zet dit in je huis en niemand zal inbreken! Heb er foto’s van gemaakt en gelukkig begrepen ze wel dat ik het allemaal wat vaag vond. Al wordt het met de tijd wel normaler om vreemde vehalen te horen en vreemde dingen te zien. Voodoo om je heen went. Ze hadden ook kameleons, en de regel is eigenlijk dat dieren die gebruikt worden voor de voodoo een natuurlijke dood moeten zijn gestorven. Behalve de muizen. En als je kameleons of wat voor dieren dan ook, gewoon in een bak of een kooi doet zonder eten, is de dood ‘natuurlijk genoeg’ om te gebruiken. Er lagen een paar dode kameleons in de bak en een paar leefden nog, en ik mocht ze bevoodoo-en met een stok. Een stok met haren van allerlei dieren eraan die gebruikt wordt tijdens ceremonies. Je slaat gewoon met dat ding, het lijkt wel een bezem soms, over het dier en het is klaar voor gebruik. Toen ik weer terug naar mn huis wilde gaan kwam ik onderweg Cyrille tegen, een jongen van de vriendengroep. Hij had het laatst al over een museum gehad in Porto-Novo dus we besloten er samen heen te gaan. Het was heel mooi, helaas mochten er geen foto’s gemaakt worden. Er stond een heel groot ‘in memoriam’ op de muur geschreven. En binnen waren er vooral veel foto’s van mensen uit alle landen die belangrijk zijn geweest in de periode van de slavernij. Met een stukje levensverhaal erbij.. En later waren er ook foto’s van mensen als Saddam Hussein en Khadaffi, wat recentere verhalen die dan niet op slavernij sloegen maar wel op oorlog en onderdrukking. En zelfs een foto van Bob Marley! Simpelweg omdat hij aanbeden wordt door de meeste Afrikanen :)

Daarna hebben we het oude paleis van de koning van Porto-Novo gezien. Elke grote plaats heeft een eigen konig (daarnaast heeft het land ook gewoon een president). De koning doet volgens mij helemaal niets alleen met een heleboel vrouwen trouwen. Roi Toffa 1er, koning Toffa de eerste, had meer dan 100 vrouwen. We hebben het paleis bekeken wat sinds kort niet meer bewoond wordt door de familie Toffa. Hoe je daar meer dan 100 mensen in kwijt kunt is mij een raadsel. En ze moesten allemaal samen 1 bad delen, die vrouwen! Een bad van 2 bij 2 ofzo. En op sommige plekken hangt er een ketting op een paar centimeter boven de grond. Als een vrouw dan alleen buiten de poorten mocht, zeer zelden, moest ze kijken of ze er wel overheen kon stappen. Namelijk, als ze er niet overheen kon stappen werd ze door ‘natuurlijke krachten’ tegengehouden en was ze vreemdgegaan. Dan werd ze opgehangen of vergiftigd.. Toen ik vroeg of zo’n ketting echt werkte (we waren met de gids, Cyrille en ik) krijg ik 2 hele overtuigende ja’s te horen. Zelfs van Cyrille.. Die is katholiek maar dit soort dingen die eigenlijk niet bij het katholicisme horen, geloven te meeste mensen toch ook in. Bijzonder J Na het paleis zijn we naar het nieuwe huis van de koning gegaan.. Een groot huis, en meneer kwam binnen, iedereen zat op de grond en ging voor hem knielen. Ik dus ook maar. Ik had géén idee wat de bedoeling was en ik durfde het niet te vragen want iedereen was stil. Nadat de koning even om zich heen gekeken had vroeg hij wat ik wilde doen. Ja, wat wilde ik eigenlijk doen? Ik wilde wat weten. De familiegeschiedenis. Dat had ik beter niet kunnen vragen.. Het duurde minstens een halfuur en het was in het begin wel interessant. Alleen het was steeds Frans en Goun door elkaar heen dus ik volgde het op een gegeven moment ook niet goed meer. Aan het einde vroeg hij of er vragen waren.. Ik wilde wel een foto maken maar durfde dat ook niet te doen omdat ze daar soms erg op tegen kunnen zijn (bang voor wat ‘Blankenland’ als beeld krijgt van Benin). ‘Mag ik misschien een foto maken van u?’ Hij schoot in de lach, en ik wist niet of het nou positief of negatief was. Dat mocht wel, alleen hij wilde zich eerst omkleden. Goed, wij wachten wel even. EVEN. Een uur. Meneer had zijn mooiste gewaad aan, een hoed op en kettingen om.. Op en top koning, dat wel. Zolang ik de foto’s niet ging verkopen mocht ik van hem wel een foto maken. Dat gedaan en de lange dag maar afgesloten met lekkere Béninoise (bier uit Benin) in een kroeg waar ze nog kerstballen aan het plafond hadden hangen.. Achja.. Het stond gezellig :)

De woensdag moest ik dus gaan verzinnen waar ik mn weken mee wilde vullen, aangezien ik niet meer in mn weeshuis terecht kon. Ik was er best down van. Was gekomen voor mn gezin en ook zeker voor de lieve kindertjes waar ik 3 maanden intensief mee om was gegaan. Vraag me tot op de dag van vandaag af wat er omgaat in het heeft van de non. En wat ze de kinderen ingepraat heeft..

Ik was aan het smsen met Nina, een Duits meisje dat in Adjarra werkte, en dorp nabij Porto-Novo. Gelukkig kon ik terecht bij het weeshuis in Adjarra. De kinderen daar had ik afgelopen kerst wel eens gezien maar herkenden mij natuurlijk niet. Ze hadden daar 7 kinderen en met mij erbij 4 vrijwilligers..Beetje teveel van het goede maar het kon niet anders. Nina had een elastiek meegenomen, een grote waar je met een groep mee kan ‘elastieken’. Hoe lang was dat geleden.. Basisschool in ieder geval. De kinderen vermaakten zich er prima mee en er was voor mij op dat moment een simpele geruststelling die door me heen ging. De kinderen in dat weeshuis hebben allemaal aids, en ze zijn toch zo fit en zo gelukkig. Spelen met iets wat ze nog nooit gezien hebben, lachen, springen, dansen.. Hoe mooi is het om dat te zien.. Onbetaalbaar mooi. ’s Middags zijn Nina, Rose en ik naar het zwembad geweest. Ik weet niet meer precies wat ik wel en niet al geschreven heb.. Rose is een Canadese stagiaire in het ziekenhuis in Porto J Een gezellige meid die als enige van de groep Canadezen (4 in totaal) met ons optrok. De rest deed alleen maar dingen met elkaar.. Die hebben echt wat gemist denk ik.

We zijn die avond met Johanna (een ander Duits meisje van Adjarra) en Nina uit eten geweest in Adjarra. Er is een restaurant daar waar ze heerlijke konijn serveren. Met pate rouge, dat is een mix van maismeel, water, tomaat en pepertjes. Het was heel gezellig en lekker. Johanna woonde in Adjarra, en aangezien Nina en ik terug moesten naar Porto-Novo begonnen we met het zoeken van een zem (motor-taxi) toen het begon te schemeren. Het was regenseizoen dus de wegen waren niet al te best en het had die dag ook geregend. Ik liep op mn witte Birkenstocks, die de andere maanden dat ik er was echt mijn steun en toeverlaat waren als je nagaat hoeveel je loopt daar. Ze waren uiteraard niet meer wit maar dat maakte me niet uit. Johanna had een zem gevonden, zij ging eerst naar huis omdat Nina en ik toch samen waren en anders moest Johanna alleen wachten. Het was inmiddels donker, niemand te bekennen, geen straatverlichting.. We hadden zo’n eind door de modder gelopen dat we naast moe ook nog eens verdwaald waren. Compleet gedesorienteerd liepen we al ruim een half uur.. Het klinkt niet lang maar het voelde als een hele nacht en we wisten niet hoe lang het nog ging duren voor we iets vonden. We liepen met licht van de telefoons en waren blij dat we elkaar hadden. We hadden nauwelijks telefonisch netwerk. Normaal gesproken is dat in Adjarra al bijna niet en in het regenseizoen (lees: onweerseizoen) sluiten ze het expres af voor de veiligheid, mocht het ergens inslaan. Er kwam een lichtje aan rijden, en dat bleek een man op een motor te zijn. We riepen heel hard ‘kékéno!’ wat je moet roepen als je aandacht wil van een zem. Het bleek geen zem te zijn.. Zo liepen we verder en hadden we geen idee welke kant we op moesten ofzo. Er stonden bijna geen huizen meer anders hadden we iemand de weg kunnen vragen. Uitendenlijk kwam er iemand aan die wel op ‘kékéno’ reageerde, al was het geen zem. Hij had ons zien lopen en wilde ons wel naar Porto-Novo brengen. Ja.. wat doen we dan? Hadden we echt een keus..? We zeiden dat hij ons naar het centrum mocht brengen van Porto en dan zouden we zelf wel verder naar huis lopen (zodat die man niet wist waar we woonden). We hebben hem betaald al vroeg hij eerst geen geld. Het was gewoon een aardige man. Hij zette ons in Porto af en Nina heeft Emeric gebeld, haar gastbroer en tevens vriend (nog steeds, al een jaar bijna!). Emeric heeft me naar huis gebracht en je kunt je niet voorstellen hoe blij ik was weer in een bekende omgeving te zijn waar zelfs even elekticiteit was op dat moment. Thuis heb ik maar niet aan mn gastgezin gezegd dat we verdwaald waren in het donker, dat zou waarschijnlijk hebben betekend dat ik niet meer weg mocht van ze in het donker. Nu ik het zo bedenk.. Mn ouders heb ik het volgens mij ook niet verteld.. Dan lezen ze het nu. Sorry!! Die avond heb ik met mn gastzusjes mn Goun even bijgespijkerd. Er zijn er niet veel in Benin die goed Frans kunnen dus een snelcursus Goun was niet verkeerd. Ik ken inmiddels zo’n 25 woorden! Heb ze voor de zekerheid allemaal opgeschreven, erg makkelijk is het niet..

Ik had nog steeds mn bankrekening daar dus ik wilde even wat geld pinnen donderdag, met mn Beninese pas dus. Dat was weer eens minder makkelijk dan gedacht. Normaal doet mn Ecobank-pas het overal in Benin maar nu dus niet. Voor pinnen heb je geen identificatie nodig dus ik had mn paspoort ook niet meegenomen. Gelukkig herkenden ze mij bij de bank en mocht ik zonder identificatie te tonen geholpen worden en uiteindelijk kon ik pinnen. Ik nam euro’s mee, had die ingewisseld voor CFA (hun valuta) en die gestort.. Ik had geld nodig voor de reservering van de bus naar Natitingou. Een tante van de familie werkt in Boukoumbé als non in een weeshuis en dan moet je 10 uur in de bus zitten naar Natitingou en dan met een busje door naar Boukoumbé. Ze had me in januari al uitgenodigd om te komen kijken daar voor een paar dagen, toen was het er niet van gekomen. Lydvine en ik besloten daarop samen te gaan, en 2 jongere zusjes gingen ook mee. Terug thuis heb ik eerst wat was gedaan, lekker weer met de hand J En mn gezin vond dat ik vooruit was gegaan met alles! Ik kon beter wassen, beter onderhandelen, beter met mn handen eten.. Beter Goun begrijpen! Die avond hebben Johanna, Charlotte (Frans meisje van Adjarra), Nina en ik een djembécursus gedaan. Het woord djembé kennen ze overigens niet daar, het heet tam-tam. De tam-tam leraar kwam bij Charlotte thuis en we hebben op het dak gespeeld. Totdat het enorm begon te regenen, toen zijn we onder een afdak gaan zitten. Regen is mooi en indrukwekkend daar.. We hebben de les even onderbroken om ervan te genieten. Lydvine en ik hebben die avond samen plantains gemaakt met rijst, mijn lievelingseten daar. We raken nooit uitgepraat dus zelfs als ik dacht: ik blijf thuis vanavond, ik ga vroeg naar bed.. Raakten we weer enorm aan de klets en werd het toch niet zo vroeg als gedacht. Het is een onwijs lieve meid en het is nu lastig met haar te communiceren omdat via de telefoon erg duur is en ze heeft geen internet. Heel jammer vind ik dat. Heb bedacht dat ik ze met kerst nu een pakketje ga sturen met foto’s van ons samen en pepernoten erbij haha.

Vrijdags hadden Cyrille, Nina en ik het plan opgevat om naar het strand te gaan in Cotonou. Op een uur rijden, en het was die dag wonderbaarlijk mooi weer. We namen de minibus zoals altijd en toen we bijna in Cotonou waren werden we ineens aangehouden. Het bleek te gaan omdat de bestuurder rechts had ingehaald.. Waaat? Dat doet iedereen daar. De regel is rechts rijden links inhalen en zelfs dat rechts rijden houden ze zich vaak niet aan. En dan een boete krijgen voor rechts inhalen? Nog nooit gehoord daar. Wel goed dat ze blijkbaar bezig zijn met de verbetering van het verkeer. Is wel nodig kan je stellen. De man moest 10.000 CFA boete betalen, ofwel 15 euro.. Dat is voor de meesten ongeveer een half maandloon. Hij was niet blij kan ik vertellen.. Op het strand hebben we Cyrille een beetje leren zwemmen. De meesten daar kunnen het niet en zijn daardoor bang voor water en ook voor pootjebaden. Hij vond het heel leuk dat we hem meenamen het water in, en op een gegeven moment een beetje te eng. Hij deed het prima voor een volwassen beginneling! Lekker chawarma gegeten daar. Het is niet hetzelfde als shoarma, meer zoals een Turkse pizza. Heerlijk. Lekker terug naar het ligstrand en daar genoten van muziek die werd afgespeeld op de telefoons van de mensen naast ons. Later hadden we het gebluetooth en nu luister ik ze zelfs hier in Nederland :D Veel Nigeriaanse muziek maar ook zeker Beninees en Ivoors. Terug in de bus hadden we afgesproken om te gaan kleden en uit eten te gaan met Emeric erbij. Emeric is een vriend van Cyrille, zo kennen we Cyrille dus. We zijn naar een vrouw gegaan die atassi verkoopt. Atassi is rijst met witte bonen, een saus naar keuze en vaak kaas erbij (kaas smaakt daar overigens naar plastic). Als je honger hebt is het wel te eten, die kaas. En een gekookt eitje erbij. Het was achter een soort poortje waar ze dat verkocht, naast haar huis. En er stonden zoveel mensen in de rij.. Er stonden overal kaarsjes en het was enorm gezellig. Inmiddels al wel 22.00 uur en dan smaakt eten nog beter als je honger hebt. En dit was écht lekker. Pure groenten erdoor, en er zat niet eens zand tussen. Wat op straat vaak wel zo is. Daarna wilden we weggaan naar een barretje en kwamen we erachter dat de band van Emerics motor leeg was. Gelukkig zijn daar bijna alijd wel mensen aan het werk en op straat dus die hebben ons geholpen en na een halfuur konden we de weg naar de bar vervolgen. Ineens zaten we daar alsof Nina en ik nooit weggeweest waren. Alsof we allebei al vanaf eind 2012 daar zaten.. Zij is er ook een aantal maanden geweest tegelijk met mij, en het was een leuk toeval dat we tegelijkertijd terug kwamen deze zomer. We konden goed met elkaar en mede door haar is mijn tweede keer Benin ook een geweldige ervaring geweest.

De zaterdag hadden we afgesproken met Cyrille en Rose om naar Abomey en Bohicon te gaan. Steden met veel geschiedenis een beetje richting het noorden, op 3 uur rijden. We hadden om 7u ’s morgens afgesproken bij de taxi’s. Lydvine had me naar de taxiplaats gebracht. Ze was toch wakker (is ze altijd vanaf een uur of 6). Aan de andere kant van de straat waar we afspraken zag ik Cyrille en Rose al staan. Johanna, Charlotte (een Frans meisje, ook van Adjarra) en de gastbroer van Charlotte waren vrijdags al naar Abomey gegaan en hadden daar een herberg gevonden. Ik wilde Lydvine gedag zeggen op het moment dat ze roept: ‘Doucement!’ Wat zoveel betekent als ‘kijk uit’ of ‘aan de kant’ en je de hele dag door dan ook overal hoort. Ik zette een stap opzij in de veronderstellig dat er iemand met een kar ofzo langs me heen wilde, de taxiplaats is naast de markt. Dat was dus niet het geval. Ik keek achter me en zag een man op de grond liggen, onder het bloed. Dit wordt lastig uitleggen.. Hij lag op de grond met een dranghek over zich heen, het dranghek stond rechtop. Hij lag eronder en had zn handen aan de spijlen vast. Hij was blijkbaar dood. Ik schrok, net als Rose die inmiddels was overgestoken. De rest van de mensen vond het uiteraard weer eens de normaalste zaak van de wereld dat er iemand dood op de gond lag. Ik vroeg of Lydvine wist wat er met de man was. ‘Hij is dood.’ Ja dat had ik gezien. Hoe, waarom lag hij hier? Haar antwoord was dat hij waarschijnlijk was aangereden en dat hij zich aan het hek heeft willen vastklampen. Hoe het dan kon dat het hek nog rechtop stond snapte niemand. Er kwam vlak daarna politie bij, en hij bleek er al vanaf 5u te liggen. 2 uur, midden op de weg. Hij had zijn eigen dranghek dus al en de politie had weer eens geen haast met een lijk opruimen. Overal, en dan ook echt overal lag bloed. Mensen liepen om hem heen en die weg werd gewoon gebruikt.. Alleen die paar vierkante meter die de dode man in beslag nam dus niet. Ik vind het nog steeds raar dat ik het niet zag voordat ik erop gewezen werd maar dat was waarschijnlijk omdat er zoveel mensen waren en er weinig ophef over was. In tegenstellig tot de andere keren dat ik daar doden op de grond zag liggen. We namen om half 8 de taxi en Rose is heel klein en smal dus die moest bij een vrouw op schoot.. We zaten met 4 mensen op de achterbank, dat is normaal geen probleem. Wel als je 2 enorm dikke vrouwen naast je hebt zitten. Rose zat dus 3 uur lang op de schoot van een vrouw naast mij haha.. Pas in Bohicon kreeg ze een eigen plek, en dat duurde maar 15 minuten want dat ligt heel dicht bij Abomey. We vonden de herberg en al snel bleek dat het water was afgesloten dus we kregen emmers met water om te douchen. Ze hadden een eigen put van de herberg dus ze waren wel goed voorbereid (wat je daar ook wel moet zijn..). We hebben gelopen met zn 6en om een paleis te kijken van de koning van Abomey wat wel heel mooi was en leek op het paleis van Roi Toffa. Er stond ook een mooi, groot, standbeeld van Behanzin. Een koning tijdens de slavernij die een halt toeriep aan de onderdrukking van de zwarten en daarom met zn arm vooruit en hand omhoog geposeerd staat. Onderweg daarheen kwamen we langs een gebouw waar een aap buiten aan een ketting liep.. We vroegen waarom dat was en zn baasje zou zo komen zeiden ze. Alsof je in een winkel je hond even buiten laat staan, doen ze dat daar dus.. Okee.. ’s Avonds was er een voetbalwedstrijd in een bar waar de mannen graag heen wilden dus hebben we het daar gezellig gemaakt :)

Zondag zijn we naar de markt geweest om tissus te kopen, doeken. Je kan er kleding van maken of gewoon als laken gebruiken, of als omslagdoek.. Ze hebben ze overal en over het algemeen vind ik ze prachtig kleurrijk J We hebben atassi gegeten en toen was het weekend alweer voorbij. Tijd om de taxi terug te nemen. We hadden allemaal een eigen plek (!) alleen toen we bijna in Porto-Novo waren hadden we een lekke band. Gelukkig was de chauffeur ook op alles voorbereid en had hij er binnen een kwartier een nieuwe band onder. Die avond heb ik afscheid genomen van Johanna en Charlotte. Ik zou pas over een kleine week terug naar Nederland gaan, maar zou in het noorden blijven dus hen niet meer zien. Adonis had me inmiddels gebeld, een vriend van Emeric en Cyrille/de oude gastbroer van Alex. Ado had een begrafenis van een schoonmoeder van een ex-collega.. Of wij ook wilden komen, Nina en ik. Ado en Cyrille zijn naast vrienden ook collega’s dus Cyrille zou er ook heen gaan. We zijn naar het feest van de begrafenis geweest en daar met de mensen gegeten, gezongen, gedanst en gedronken. Een hele leuke avond, de bedoeling van een begrafenis daar. Het was alweer veel te laat en ik moest nog naar de kleermaakster om mn jurk op te halen. Snel daarheen en hij was klaar. Heb hem gepast en moest alleen nog wat bijgewerkt worden. Rose woont daar dichtbij dus ben nog even bij haar geweest, dat hadden we afgesproken. Afscheid genomen van haar, terug naar de kleermaakster de jurk ophalen die nu wel goed was en lekker naar bed..

De volgende dag, maandag, om 8u de bus van Porto naar Natitingou genomen. Het was een supermooie bus, een échte bus zoals je een Europese touringcar kent. Airco!!! Ook wel eens lekker weer. Ik had expres niet ontbeten omdat ik al had gehoord dat er onderweg bijna niet gestopt wordt en er onderweg helemaal geen wc’s zijn. Ik had me wel voorbereid op de bosjes dus.. Dat was ik met eerdere (bus) reizen wel gewend daar o.a. op weg naar Togo en Ghana toen. In ieder geval, normaal is het niet gek daar dat iedereen overal plast buiten. Maar als een yovo (blanke, ik dus in dit geval) buiten plast is het onwijs interessant.

Lydvine en ik liepen een heel eind van de bus af de bosjes in en uiteindelijk toch zonder vieze mannetjes om ons heen kunnen plassen. De hele dag in de bus gezeten, muziek geluisterd, genoten van de omgeving. In het zuiden van Benin is alles plat, Nederlands plat. Richting het noorden krijg je de heuvels en dat is zo mooi. Je ziet alleen maar groen om je heen, rijdt langs weggetjes waar je niet wil zien dat er eigenlijk geen vangrail is, en onderweg kom je soms kilometers lang geen dorpen tegen. Dan zie je een paar huizen en denk je dat je bij een dorpje komt. Na de 3 huizen die je zag, is het dorp dan vaak ook weer afgelopen. Dacht als ik nu uitstap kom ik de mensen van ‘Groeten uit de rimboe’ tegen. Voor wie dat programma kent. We kwamen in Natitingou aan waar we de tante hebben gebeld waar we naartoe zouden gaan. 1.5u gewacht tot we opgehaald werden door een man die vaak chauffeur speelt voor de nonnen van het weeshuis in Boukoumbé. De reis naar Boukoumbé duurde 1.5 uur. Het is 50 km en alleen maar kleine weggetjes, niet geasfalteerd, heuveltje op, heuveltje af, en niet verlicht. We kwamen huizen tegen waar ik later nog wel foto’s van zal plaatsen. Het heeft al wel op facebook gestaan. Kleien huisjes, waar ze zelfs een verdieping op hebben gemaakt! Ze noemen het Tata Somba’s. De Somba is een volk uit Niger en Tsjaad, wat rondtrok door o.a. Burkina Faso, Togo en Benin. Zo is het gekomen dat in de grensgebieden (vooral tijdens oorlogen) de grensgebieden in Benin bewoond worden door Nigerezen. Ze hebben daar hun huizenstijl voortgezet. De Somba noemen hun huizen ‘Tata’dus vandaar Tata Somba. We zagen een paar van die huisjes en toen werd het helaas al weer donker. Na weer een uur rijden kwamen we in Boukoumbé, waar de tante (Elisabeth) ons opwachtte. Elisabeth was heel blij dat we er waren en had heeeerlijk eten gemaakt. Igname (yam) gefrituurd met pate rouge en plantains!! Er bleek geen stromend water en elektriciteit te zijn sinds een maand en in het dorp waren inmiddels ook geen waterflessen meer te krijgen. Ik drink daar wel gewoon kraanwater zonder problemen maar water uit een put (put met een soort reservoir wat ze daar hebben) had ik nog niet aangedurfd. Gelukkig had ik nog waterzuiveringsdruppels bij me dus ik kon gewoon drinken. Lydvine en de 2 zusjes die mee waren drinken normaal ook geen putwater maar kraan of flessenwater (flessen water zijn er in Porto altijd wel). We hebben samen de zuivering gebruikt en zijn lekker in slaap gevallen.

Dinsdag hebben we kennis gemaakt met de kinderen van het weeshuis. Had ik al gezegd dat in het weeshuis een herberg was waar wij sliepen? We stapten naar buiten om te gaan ontbijten en de kinderen waren al buiten aan het spelen op de schommels. Wat een schatjes! :D Ze wilden allemaal dat ik mee ging spelen, de schommel ging duwen en met me knuffelen. In het noorden zijn weinig blanken (voor zover je kunt stellen dat ze er in het zuiden eigenlijk ook niet zijn) en in Boukoumbé zien ze ze helemaal bijna nooit. Er was een ander Canadees meisje die ook in de herberg sliep, die een stage deed in Boukoumbé in het kader van natuurbehoud. Ze was er niet voor de kinderen (al was ze daar vaak bij), eigenlijk alleen voor de huisvesting wat daar ook kan. Na het ontbijt lekker met de kinderen gespeeld en gepraat en daarna zijn we naar een vriendin van Lydvine gegaan die na de hotelschool van Cotonou, in Boukoumbé een restaurant is begonnen. Op het terrein staat een mooie Tata Somba. Ze vertelde dat ze een hotel wilde beginnen en bezig was met Tata Somba hotels. Supergaaf! Alleen moet je op een manier wel toeristen krijgen.. Het is niet bekend en ook nog eens onwijs slecht bereikbaar. Er is maar 1 vliegveld in het land dus je moet na je aankomst in Cotonou nog minstens 14 uur in een bus zitten om in Nati te komen en dan zou zij moeten regelen dat de gasten worden opgehaald van de bus daar zodat ze ook naar Boukoumbé komen. En je kan zonder eigen vervoer Boukoumbé ook niet uit.. Hoe ze dat ging doen wist ze nog niet precies te vertellen, ze had er wel vertrouwen in :) We zijn terug gegaan om te lunchen en hebben daarna een heerlijke siesta gehad. Het ging even niet zo goed met Lydvine, haar vriend had al 3 weken niets van zich laten horen. Hij reageerde niet meer en ze wist niet hoe het kwam. Ze waren 2 jaar samen en dat is de tijd (zij is 23 hij is 38) dat je gaat trouwen en kinderen gaat krijgen dus daar had ze zich met hem ook enorm op verheugd. Het was erg lastig voor haar vooral omdat ze niet wist waarom hij zo deed en of er nog een toekomst in zat. Uiteindelijk heb ik ‘haar’ Paul gebeld (haar inmiddels ex heet ook Paul) om te zeggen dat ik in Benin was en om te vragen of we vrijdagavond even gedag konden zeggen. Hij kon helaas niet maar was blij verrast dat ik weer in Benin was. Lydvine had mij gevraagd dit te doen zodat als ik hem zou ontmoeten zij mee kon gaan en zij met hem kon praten. Daar wilde ik wel bij helpen maar is dus niet gelukt. Ze vond het erg zwaar en mede daarom was het de perfecte tijd voor mij om terug te zijn in Benin. We hebben zoveel steun en plezier aan elkaar. Voor haar was het ook een soort afleiding dat ik er was. Ondanks de cultuurverschillen begrijpen we elkaar zo goed en we kunnen echt zeggen wat we willen tegen elkaar. Na de siesta heb ik een heel eind gelopen en genoten van de uitgestrekte schoonheid van het land. Muziekje op, foto’s maken, beetje kletsen onderweg. Heerlijk. Niet iedereen vond het goed dat ik foto’s maakte, daar zijn ze ook helemaal niet aan gewend. Er waren zelfs mensen die geen idee hadden wat ik aan het doen was. Die wisten wel wat een foto was maar niet wat een digitale camera is. De Tata Somba’s zijn op de foto gegaan en af en toe wat spelende kinderen (als er geen ouders bij waren, die verbieden dat ten strengste). Het begon donker te worden dus ben heel snel terug gegaan en was net voor de bui binnen. Na het eten hebben we nog een hele tijd gepraat met Elisabeth. Ze vond mijn situatie heel vervelend en zou voor mij en ‘mijn’ Paul bidden dat we of samen, of met elkaar een goed leven zouden hebben. Ze snapte ook wel dat iemand die met mij een relatie aangaat behoorlijk wat moet accepteren qua hoe mijn reizende leven eruit ziet en zal zien. Ze zou overal voor bidden en dat vond ik onwijs lief van haar. Het is niet mijn overtuiging, al vind ik het heel mooi hoe die mensen denken. Ze denken écht aan je als ze dat zeggen. Elisabeth heeft dus nog nooit een relatie gehad, omdat ze non is. We maakten er later nog grapjes over.. Ze is heel open-minded voor een non. Samenwonen voor het huwelijk snapt ze zelfs. ‘Il faut goûter’, zei ze. Wat zoveel betekent als: Je moet proeven. Eerst proeven, dan trouwen. Haha.

Woensdagmorgen gaf ze aan dat ze naar de markt wilde met ons. In Togo. De grens is 4 km en dan een stukje verder is de markt. Ik zei is goed, alleen kost het wel wat tijd omdat ik dan bij de grens een visum aan moet vragen. Togo kan gewoon aan de grens (handig!) maar dat zou wel betekenen dat als ik mee zou gaan, het allemaal wat langer zou duren voor we de grens over konden. Ze zei dat het geen probleem was en ze me wel de grens over zou krijgen. Okee.. Nu moet ik zeggen dat ik daar weinig vertrouwen in had dus ik had genoeg geld meegenomen om een visum te kunnen krijgen. We reden over een weg waar ineens een touw over de weg hing. De grens blijkbaar. Dat betekende dat we links langs het touw moesten rijden om langs een grenspost(je) te gaan. Ik zat aan het raam met het raam open en de douanier zwaaide vriendelijk naar mij. Ik zwaaide vriendelijk terug en zo kwamen we aan de andere kant van het touw. Elisabeth kende die man en liet mij dus inderdaad gewoon gaan. Normaal gesproken is het enige wat bureaucratie kan verminderen: corruptie. Okee zo zwart wit is het niet maar als je geld betaalt gaat de meeste bureaucratische rompslomp een stuk sneller of wordt overgeslagen. In dit geval was de man ook zonder dat hij geld kreeg aardig en zo stond ik ineens weer in Togo. De vorige keer was ik alleen in Lomé (zuid) geweest dus vond het ook mooi om een dagje Noord-Togo te zien. Ze hadden daar hetzelfde eigenlijk als in Boukoumbé qua omgeving en producten. Het is gewoon de dichtstbijzijnde markt voor Elisabeth. Ze heeft eten gekocht, en Elisabeth en ik allebei dezelfde (simpele zwarte) slippers. Lekker op de markt van alles weer gegeten en vervolgens naar een weeshuis in Togo geweest wat samenwerkt met Elisabeth. Die kinderen waren uiteraard alleen maar blij dat we kwamen en zaten vol vragen en hadden net als bijna alle kinderen in weeshuizen daar een tekort aan liefde.. Er is simpelweg geen tijd voor. De nonnen zijn met te weinig om naast alle praktische dingen er ook nog eens voor de kinderen te zijn. En met vrijwilligers werken is een oplossing, maar hoe vind je die, als je geen internet hebt? Meer mensen aannemen is geen optie. De kids hingen letterlijk aan mij en dat was lief en sneu tegelijk. De schatjes. Na een paar uur gingen we terug naar het andere weeshuis om te eten en de kinderen begonnen te huilen toen ik weg ging. Nog erger dan de kinderen van Porto waar ik 3 maanden was geweest.. Realiserend hoe sommige kinderen het hebben komen er af en toe wel eens tranen in mijn ogen. Het liefste neem ik ze allemaal mee naar hier..

Donderdag hadden we niet echt een idee wat we gingen doen dus ik ben weer gewapend met mijn fotocamera gaan lopen. In totaal heb ik meer dan 500 foto’s gemaakt in die 2.5 week.. Vissende kinderen, mensen die het land bewerkten om zo eigen eten te hebben en een beetje te verkopen.. In de brandende zon. Op een gegeven moment liep ik langs een school die samenwerkt met Plan en een aantal andere organisaties. Op de muren van de school stond een stripverhaal over kinderen naar school laten gaan en dan pas relaties laten hebben.. Omdat er veel gedwonden huwelijken zijn en meisjes van school gaan, of al niet naar school gingen.. Daarnaast stond het ziekenhuis. Een klein gebouwtje wat moest zijn voor Boukoumbé en alle dorpen in een straal van zo’n 25 km. Ben dit keer niet naar binnen geweest omdat ik al een aantal ziekenhuizen in Benin gezien heb en weet hoe het er daar gemiddeld uitziet. Vreselijk. Terug bij het weeshuis zijn Lydvine en ik naar die vriendin van haar geweest die dat restaurant heeft. Heerlijk verse baobab gedronken. Een boom daar, de baobab, heeft vruchten waarvan ze het vruchtvlees laten drogen en daar poeder van maken. Later zijn we met haar naar een baobabfabriek geweest. Het was een gewoon huis waar ze apparaten in hadden staan om poeder te maken, heel leuk om te zien. Later die middag zijn Lydvine en ik naar een vrouw geweest, Nigerese, die henna zet. We hebben allebei dezelfde bloem laten zetten en een hartje op onze voet. Ze was er zelf niet zo goed in dus ze heeft een kind van de straat geplukt om bij ons op de huid te tekenen en heeft er zelf vervolgens henna overheen gedaan. Na het avondeten vroeg naar bed..

We moesten vrijdags namelijk om half 6 de auto in om om 7u de bus te kunnen pakken van Natitingou terug naar Porto-Novo. Ingestapt in de auto begon Elisabeth te bidden voor een goede reis en een goede gezondheid voor iedereen. Naast een standaardverhaaltje wat ik in de kerk daar wel eens heb gehoord wenste ze me ook veel geluk in de liefde toe. Wat een schat. Het gebed duurde minstens een kwartier en toen dat klaar was viel iedereen in slaap volgens mij. De weg was niet echt goed, al was ik dat inmiddels wel gewend en op elke rare weg ben ik in een minibus of auto wel in slaap gevallen. Platgedrukt tussen 20 anderen of niet. Wonder boven wonder, want dat had ik vorig jaar november, toen ik er voor het eerst was, niet verwacht. Onderweg was het nu 50km lang helemaal donker. Het enige wat je zag was het licht van de auto en meer niet. Nu kwamen we langs dorpen met alleen maar Tata Somba’s en dat houdt 99% van de gevallen in: geen elektriciteit. Nu was er dus nergens elektriciteit die dagen dus het was indrukwekkend donker om ons heen. Op het busstation van Nati hebben we afscheid genomen van Elisabeth en de chauffeur, en toen vertrok de bus gewoon vóór 7u! Iedereen was er, dit had ik nog nooit meegemaakt! Op tijd!? Zonder lekke banden en ongelukken zijn we teruggekomen aan het einde van de middag in Porto Novo. Ik had 1 tas mee naar Boukoumbé en 1 tas stond nog in mn kamer in Porto. Die ingepakt en snel naar de bar gegaan om van een aantal vrienden/kennissen/vrijwilligers afscheid te nemen. Ik had Lea gebeld dat ik weer weg zou gaan en die kwam ook nog even gezellig langs. Ondanks dat ik deze keer dus niet met de organisatie SYTO was, waar zij voor werkt, hebben we toch elkaar toch nog een paar keer gezien en vond het heel lief dat ze nog bij mn afscheid kwam. Na een klein uurtje ben ik iedereen gedag gaan zeggen en heeft Cyrille me naar huis gebracht zodat ik daar nog gedag kon zeggen tegen mn gezin en de overige familieleden die voor het afscheid even langs waren gekomen.. Tegen 21u zijn Lydvine en ik samen met de taxi naar Cotonou gegaan, waar ik de volgende morgen weg zou vliegen. Een vriendin van haar woonde in de buurt en we hebben daar samen met haar spaghetti met melk en suiker gegeten. Als je ergens een hele tijd vol van zit.. Vond het aardig dat ze daaraan had gedacht voor mij. Heb eventjes bij haar op de bank geslapen omdat ik op de onmogelijke tijd van 5u20 moest vliegen en dus al vanaf 5u ’s morgens wakker was die dag. Ik moest van waar zij in Cotonou woonde nog naar het vliegveld toe, en in principe rijden er ’s nachts in Cotonou wel zems alleen is het niet heel veilig dat te doen. Daarbij zou dat betekenen dat als ik niet om 1u al de zem naar het vliegveld zou nemen, maar om 3u bijvoorbeeld, dat ik de meiden ook wakker zou houden/maken. Ze zijn met me meegelopen en toen ik een zem vond hebben we afscheid genomen met de belofte elkaar op de hoogte te houden van ons leven en dat als ik (weer) terug wilde komen ik altijd welkom ben. Met 2 tasjes op mn rug onderweg naar het vliegveld gegaan en daar gewacht. Er waren voor de douane maar 8 zitplaatsen in de wachtruimte. Waarom zo weinig snapte ik niet precies.. Namelijk na de douane staan er bijna 100.. Die zijn wel genoeg en er gaan toch niet meerdere vluchten tegelijk van dat vliegveld. Op een gegeven moment wilde ik even naar de wc en mn tanden poetsen. Alle douaniers lagen te slapen met hun hoofd op de tafel (stiekem foto van gemaakt met mn telefoon) en ik zag nergens een bordje met toiletten en er was pas 1 iemand al op het vliegveld die ook moest vliegen met mijn vlucht en die wist het ook niet. Buiten plassen en tandenpoetsen ging me in dit geval wel net iets te ver dus liep naar de tafel toe.. ‘Excusez-moi..’ Geen reactie. ‘Monsieur?’ Het slapende hoofd voor mij kwam omhoog en keek me aan alsof het heel raar was dat ik hem de vraag stelde waar de toiletten waren. Ik moest de trap op zei hij en dan een van de grijze deuren moest wel een toilet zijn. Okee. Ik naar boven lopen, zaten al de 3 deuren op slot. Ik weer naar beneden.. ‘Monsieur..’ de deuren zitten op slot. ‘Oh. Ga dan maar aan de andere kant van de douane daar is een wc. Moet je wel je tassen hier laten.’ ‘Okee, mag ik wel mn tandenborstel en tandpasta eruit halen?’ ‘Nouja.. neem dan je tassen ook maar mee!’ Okee! Er zat 1 iemand achter de desk van de incheckbalie die wakker was geworden die het blijkbaar wel normaal vond dat ik om die tijd alleen en met bagage naar de wc liep. Terwijl ik ook gewoon in de ruimte daar had kunnen gaan zitten en te gaan wachten op mn vliegtuig terwijl ik officieel niet het land uitgeschreven was en niet gecontroleerd was op wat dan ook. In ieder geval, toiletten gevonden (lees: stinkhok). Er was daar volgens mij nog helemaal nooit schoongemaakt maar wat was ik blij dat ik kon en ook mn tanden kon poetsen. Door een andere douanier die even langsliep werd ik wel gek aangekeken toen ik de tandenborstel in mn mond had maar dat kon me weinig schelen. Toch terug naar de andere kant van de douane en rustig gewacht tot we konden uitschrijven en wél echt de douane over konden. De vorige keer dat ik het land verliet was er een douanier die het leuk vond te doen alsof mn visum en paspoort niet klopten ‘omdat mijn lach naar hem zo mooi was’ en hij mij bij hem in Benin wilde houden. Ik lachte me ziek natuurlijk en dit keer was er een andere douanier met hetzelfde soort verhaal.. ‘Jij mag niet weg. Je blijft bij mij!’ Dus ik vroeg of ze dat altijd zeiden omdat ik in februari dat ook al gehoord had haha. Hij zei: ‘Neee! Alleen tegen jou!’ Jaja monsieur. Toen ik eenmaal het vliegtuig in was werd ik pas wakker in Lagos, Nigeria. Die vlucht duurt 15 minuten en ik had gewoon het opstijgen en de landing compleet gemist zo moe was ik. Ik werd wakker gemaakt door een steward die wilde weten of de bagage boven mij ook echt van mij was. Omdat er in Lagos een hele lading uitstapt controleren ze of iedereen wel zn eigen bagage meeneemt. Ik keek denk ik niet al te vriendelijk want ik was even gedesorienteerd én ik werd wakker gemaakt. Al snap ik het wel. Na mij werd de jongen schuin voor mij wakker gemaakt. Die trok een gezicht naar die steward waarvan ik denk dat het op mijn gezicht leek toen hij mij wakker maakte haha. In Lagos wordt ook getankt en dat duurt alles bij elkaar een uur. Er waren veel mensen uitgestapt dus we waren met 15 mensen over. In een Boeing 737. Ik dacht nog er komen vast wel veel meer mensen bij.. Not. Met 25 mensen vlogen we terug naar Casablanca. Daar aangekomen moest ik van een medewerker met hem meelopen. Ik zei nog ik moet naar de transfer. Hij vroeg waar ik heen moest en ik zei Amsterdam. Dan moet je met mij mee! Okee, dat zal dan wel. Bleek dat die man dacht dat ik uit Casablanca kwam en dus een ander ticket nog moest hebben ofzo.. Maar die had ik al in Cotonou gehad. Hoefde me dus ook niet Marokko uit te schrijven wat hij wel wilde gaan doen, want daar was ik nooit geweest. Hij schrok toen ik zei dat ik geen visum had voor Marokko, maar toen ik uitlegde dat ik zojuist uit een ander vliegtuig was gestapt en hier alleen moest overstappen was het goed. Je zou zeggen dat die man dat soort situaties dagelijks meemaakt dus waar het mis is gegaan weet ik ook niet. Het was even ingewikkeld en vervolgens kon ik gewoon door naar mn vliegtuig voor Amsterdam. Daar aangekomen de trein gepakt om terug naar zwolle te komen. Ik was helemaal kapot en toe aan eten en mn bed. Bij Dronten stopte de trein ineens. Handrem.. Wat zou er zijn? Er werd omgeroepen dat er onderzocht zou worden en na 10 minuten stilstaan gingen we weer rijden. De conducteur riep met een klein pretje in zijn stem om: ‘Een van de reizigers wilde met de noodrem de deur van de wc openen.. Zijn welgemeende excuses voor het ongemak..’

En dat was het weer.. Tot een volgende keer!